فرمان مشروطیت در 14 مرداد 1285ش/14 جمادی الثانی 1324ق/5 اوت 1906م صادر شد. براساس
آن مردم رخصت یافتند مجلسی مرکب از نمایندگان منتخبشان را برای مشاوره در امور مهم مملکتی
و نظارت بر کار وزرا تشکیل دهند.
به موجب همین دستخط مظفرالدین شاه متعهد شد که «نظامنامه و ترتیبات این
تشکیل آن را مرتب و مهیا» کند. پس از بازگشت روحانیون مهاجر از قم به تهران و انجام دید و
بازدیدهای معمول در 27 مرداد 1285/20 جمادی الثانی 1324ق/18 اوت 1906م مجلسی با حضور سه
چهار هزار نفر از روحانیون، تجار، وزرا، شاهزادگان و عموم مردم در مدرسه نظامیه تشکیل شد.
مشیرالدوله صدراعظم در سخنرانی اش درباره علت گردهمایی آن روز گفت: «چون لایحه قواعد
انتخابات و لایحه
نظامنامه این
ترتیب داده شود و البته می دانید که انجام این کار مستلزم وقت و فرصت معینی است لهذا برای اینکه
بندگان اعلیحضرت اقدس شاهنشاهی خلدالله ملکه، دلیلی واضح و حجتی کافی در تصمیم رای
مبارک خودشان برای
تشکیل و ترتیب
فرمودند که عجالتا محل
موقتی این
و اشراف و تجار و اصناف، صرف شیرینی و شربت شود. حاج شیخ مهدی سلطان المتکلمین هم از
طرف ملت لایحه ای قرائت کرد که ضمن تشکر از شاه و صدراعظم اعلام کرد که «عجالتا با این معدود
وکلاء که منتخبین از پایتخت می باشند شروع به مقصود نموده انتظار می بریم که به فرصت وکلائی
که باید از تمام بلاد منتخب شوند به ترتیب مخصوص انتخاب شده در دارالخلافه حاضر شوند و هر چه
زودتر این
استحکام مبانی سلطنت و استقرار حقوق ملت، نتابج مستحسنه را به عون الهی ظاهر سازد.»
بعد از نطق او مردم به صرف شربت و پرداختند سپس
موقتی تشکیل شد که
نمایندگان آن از طریق آراء مردم انتخاب نشده بودند. این
تشکیل
خان صنیع الدوله، مخبرالسلطنه، حاج امین الضرب، محقق الدوله، صدیق حضرت، حاج معین
بوشهری و آقامیرزا
محسن از جمله آنها بودند، مأمور نوشتن نظامنامه انتخابات
تهیه نظامنامه و تأیید آن توسط مظفرالدین شاه انتخابات تهران در 25 شهریور 1285ش/27 رجب 1324
ق/16 سپتامبر 1906م
آغاز شد. همچنین قرار شد فقط با حضور نمایندگان تهران
ملی را افتتاح کنند و منتظر نتیجه انتخابات شهرستانها نمانند. هیئت ناظر بر انتخابات تهران عبارت
بودند از مخبرالسلطنه رئیس، مشیر دیوان منشی باشی از طرف صدراعظم، اعظم السلطنه و خازن
الملک از طرف حکومت تهران، اسدالله میرزا و ثقه السلطنه از طرف شاهزادگان، امجدالسلطان از
طرف قاجاریه، آقاسید حاج آقا و میرزا طاهر تنکابنی و سیدمحمدتقی هراتی و شیخ سیف الدین از
طرف علما و طلاب، حاج سیف محمد صراف از طرف تجار، حاج محمدابراهیم و آقا شیخ حسین سقط
فروش از طرف اصناف. انتخابات تهران برگزار شد و تقریباً اکثر نمایندگان تا 11 مهر 1285ش/14 شعبان
1324ق/2 اکتبر 1906م انتخاب شدند. در مورد نحوه انتخاب نمایندگان گفتگو بسیار است. ناظم
الاسلام کرمانی در
تاریخ بیداری ایرانیان مدعی است که «این
دست تقلب و تدلیس در کار داخل شده» و معتقد است که متمولین با رشوه نتیجه انتخابات را تعیین
کرده اند نمونه هایی
هم برای اثبات ادعایش ذکر می کند. مرحله بعد تعیین روز تشکیل
ابتدا تصمیم داشتند
افتتاح
باره می نویسد: «قرار است روز پانزدهم شعبان که عید مولود صاحب الزمان است روز افتتاح رسمی
آنکه روز افتتاح
از این رو روز جمعه 13 مهر 1285/16 شعبان 1324/5 اکتبر 1906م دعوتنامه رسمی از طرف
مشیرالدوله صدراعظم برای عموم علما، وزراء، شاهزادگان، اعیان و سفرای خارجه ارسال شد و از
آنها برای افتتاح
دعوت به عمل آمد. در روز موعود سه ساعت مانده به غروب مدعوین در اتاق برلیان عمارت گلستان
جمع شدند. مظفرالدین
شاه در
ترتیب نخستين
آغاز به كار كرد. پس از پایان خطابه موزیک نظام نواخته شد و بعد از پایان جلسه سلام، نمایندگان به
مدرسه نظام که برای
تشکیل
جلسه را به عصر روز دوشنبه 16 مهر 1285ش/19 شعبان 1324ق/8 اکتبر 1906م موکول کردند. در آن
جلسه صنیع الدوله به
ریاست
کار رسمی اش را آغاز کرد. براساس اولين نظامنامه انتخاباتي، كساني ميتوانستند رأي بدهند كه
صاحب ملكي باشند و يا حداقل ملك آنها هزار تومان قيمت داشته باشد.
در
انتخاب ميكردند. تا
سال 1336، دوره
طي اين مدت 34 دوره
انقلاب منحل شد. زنان در سال 1343 حق رأي بدست آورند.
علاوه بر
اين
تهران + 15 نفر شهرستانها) انتصابي بودند. اعضاي سنا را مالكان و تجار بزرگ، وزرا و نظاميان ارشد
بازنشسته، سفرا يا استانداران و... تشكيل ميدادند.
با
پيروزي انقلاب اسلامي،
شوراي اسلامي دويست و هفتاد نفر در نظر گرفته شد و تغییر این تعداد بر اساس سازوکاری پیش
بینی شد که از تاريخ همه پرسي سال يكهزار و سيصد و شصت و هشت هجري شمسي پس از هر
ده سال، با در نظر گرفتن عوامل انساني، سياسي، جغرافيايي و نظاير آنها حداكثر بيست نفر
نماينده مي تواند اضافه شود.
اولين انتخابات
1359 اولین جلسه
دوره، به خاطر اختلافنظر شديد نمايندگان كه از طيفها و گروههاي مختلف سياسي بودند، به تغيير
قوانين قديمي و تصويب قوانين جديد مشغول شد. البته وقوع جنگ در سال 1359، سالهاي پاياني
دوره
انتخابات دومين دوره
دوره با تصرف بخشهايي از مناطق مرزي كشور توسط نيروهاي عراق مصادف بود، اما انتخابات
حوزههاي جنگ زده براي مهاجرين آن شهرها در حوزههاي مجاور برگزار شد. در اين دوره شديداً
تحتالشعاع جنگ قرار داشت. علاوه بر اين، برخي از مسايل سياست خارجي نظير تداوم دشمني
آمريكا و حمايت از
عراق نيز از دلمشغوليهاي
در نوزدهم فروردين ماه 1367 كه آخرين سال جنگ تحميلي بود، انتخابات سومین دوره
شد. در این دوره مباحث
سازندگي ويرانههاي جنگ ذهن مشغولي
انتخابات دوره چهارم
كارهاي
انتخاب نمایندگان پنجمين دوره
مسايل خارجي نظير افزايش فشارهاي آمريكا و اروپا بويژه پس از اعمال تحريمهاي آمريكا عليه ايران
مهمترين موضوع كاري
بنابر سازوکاری که در اصل 64 قانون اساسی طراحی شده بود و بر اساس یکی از مصوبات
دوره پنجم
، تعداد از دوره ششم
افزایش یافت.
انتخابات ششمين دوره
در عرصه داخلي و تنشزدايي در عرصه سياست خارجي را در دستور كار خود قرار داد.
انتخابات هفتمین دوره
اقتصادي و اجتماعي، تصويب پروتكل الحاقي، تلاش براي پيوستن به سازمان تجارت جهاني و... از
مهمترین موضوعاتی بود
که پس از شروع به کار اين دوره
نقل شده از سایت
http://anjoman-mostagheell.blogfa.com