لشكركشي بزرگ يپريم ارمني به  اهر ومقاومت رحيم خان دربرابر وي شايدنقطه عطف تاريخ ايران بوده باشد كه درخاك پاك اين خطه رقم مي خورد، مي گوينداگر قدرت شصت تيرهاي مدرن افراديپريم نبودند! واگر شاهسونها خلف وعده نكرده بودند! چه بسا طومارمشروطيت ومشروطه خواهي دراهرپيچيده  مي شد وتاريخ كشور اينگونه كه هست نوشته نمي شد.

رحيم خان شكست مي خورد، ودرارك تبريزكشته مي شود اماتاريخ قره داغ پايان نمي پذيرد اين بار اميرارشد نامي از طايفه حاج عليلو درقلب تاريخ كشورمي تازد وصاحب نام وآوازه  مي شود، معروف است بعداز جنگ با سيميتقو تصميم به فتح تهران را داشت، آن هنگام كه شاه جوان قاجارمضطرب وپريشان بوده وژنرال آيرون سايد انگليسي باهمكاري رضاخان ميرپنج وسيدضياء طباطبائي نقشة شوم كودتا را براي كشور تدارك مي ديده اند.

وقايع تاريخي ازاين دست بيانگر نقش بااهميت مردم اين سامان درتاريخ ايران است بطوريكه تاريخ ارسباران به تنهائي بخش مهمي ازتاريخ معاصركشوررا بازگو مي كند. بااين اوصاف داخل شهراهردرمواجهه با چنين رويدادهائي كاملاً آگاه بوده است درسايه امنيت واقتدار رؤساي طوايفي كه همواره بعنوان حاكمان قره جه داغ منسوب مي گشتند فعاليت اقتصادي  دامنه داري را دنبال وثروت اندوزي نمايند، درواقع شهراهر درمقايسه باديگر شهرهاي همسطح، يك طبقه منسجم ازثروتمندان وزمينداران را داشته است كه درطول ساليان نسل اندرنسل ثروت ومنزلتشان محفوظ بوده است. معروف است بعد از غارت اردبيل كه  اين بارشاهسونها رحيم خان را هم دركنارخود داشته اند، برخي همراهان نقشة حمله به اهر  را هم مي كشيده اند كه بامخالفت آشكار آقاخان نصرت الملك مواجه مي شوند. موضوعي  كه خود رحيم خان نيز هرگز تمايلي بدان نشان نداده و سبب آزردگي خاطر شاهسونها ازوي  شده است. بدينسان بود كه مردم اهر درصلح وآرامشي چنين پايدارمي توانستند ازمجموع ظرفيتها وقابليتهاي نهفته بهره ها ببرند. بيش ازهزار روستاي آبادوپررونق از منتهي اليه خداآفرين گرفته تا قلب محال خاروانا، فقط به بازار اهرجهت دادوستد دسترسي داشته اند، كاروانسراهاي داخل شهر هرروز پذيراي مردمي بوده اند كه محصولاتشان را براي فروش درمراكزمتعدد تجاري شهر عرضه مي كردند، علاوه بربازار سرپوشيده اهر كه تقريباً بناي آن دست نخورده باقي مانده است راسته سه دكانلار وراسته مسجدسفيد به اضافه محلة  قلعه قاپوسي ازمراكز مهم دادوستد در اهر بشمارمي رفته است. همچنين وجود بازارهاي به اصطلاح تخصصي كه محلّ تجمّع اصناف وپيشه هاي خاصّي بوده اند، ازجملة آنها مي توان به بازار مسگران (مسگرخانه)، بازاركلاه دوزان، راسته آهنگران، ميدان دواب، ميدان تره بار  و . . . كه هركدام به تنهائي حكايت ازحجم بالا وقابل توجهي ازعرضه وتقاضادربازاراهر داشته ودلالت بر نوعي ازانضباط شهري و اعمال مديريت عمومي صحيح دراجتماع آن دوران مي نموده است.

 

جاذبه های گردشگری

 

اين شهرستان  از دو بخش مرکزی و بخش خواجه تشکیل شده است. مرکز این شهرستان شهر هریس است.

بخش مرکزی دارای شهرهای هریس، زرنق، بخشایش و کلوانق و سرای و روستاهای زیادی مانند موسالو ، باروق ، كرمجوان ، برازین، ترکایش، مقصودلو، پارام ، مینق ،نمرور،گوراوان،تازه كند ، ناحيه ،اندیس ، خشکناب ، خانقاه، شیرلان، بیلوردی ، ینگجه ، آقاعلیلو و ... است.

شهرستان هریس از شرق به سراب و مشکین‌شهر و از غرب به تبريز و از شمال به اهر و از جنوب به بستان آباد متصل است و در شمال غربی آن مرند قرار دارد.

 

شهرت هریس بیشتر به خاطر فرش آن می باشد.

تاریخچه

نام هریس در وقف‌نامه ربع رشیدی، در زمان حکومت غازان خان مغول، قید شده‌است که این امر از قدمت تاریخی این شهر در گذشته‌های دور حکایت می‌کند.

 

 

فرهنگ

 

هریس مهد هنر و دانش در اعصار گذشته بوده‌است. از دیرباز هریس به‌عنوان یکی از متمدن‌ترین مناطق آذربایجان با تاریخی سرشار از وقایع مهم و سرنوشت‌ساز، نام خود را در بین سایر شهرهای این منطقه، بلند کرده‌است. شهر هریس و اطراف آن، گرچه تعداد زیادی از آثار باستانی و جاذبه‌های طبیعی را در خود جا داده‌است ولی در سال‌های اخیر بر اثر بی‌توجهی مسئولین امر، شاهد محرومیت شدید این منطقه بوده‌ایم. فرش هریس با تاریخی چند هزار ساله و شهرتی جهانی جلوه خاصی به‌نام هریس بخشیده‌است. فرشی که تار و پود آن به دست هنرمندان هریسی گره زده شده‌است.

 

تقسيمات كشوري

بخش مركزی شهرستان هریس

          o دهستان بدوستان شرقی

          o دهستان خانمرود

          o دهستان باروق

شهرها هریس، زرنق، بخشایش و کلوانق

 

بخش خواجه

          o دهستان بدوستان غربی

          o دهستان مواضع خان شرقی

          o دهستان مواضع خان شمالی

شهرها: خواجه

 

شهرستان هریس - بخش مرکزی – مركز بخش :هريس